Kerajaan Gabungan Rakyat Sabah (GRS) baru-baru ini menguar-uarkan kejayaan menyerahkan puluhan ribu ekar geran tanah kepada penduduk luar bandar menerusi Program Perkhidmatan Tanah Anak Negeri Sabah (PANTAS). Langkah ini digambarkan sebagai satu inisiatif besar untuk mempercepat pengiktirafan hak milik tanah rakyat di seluruh negeri.
Namun di sebalik tepukan dan senyuman semasa majlis penyerahan, muncul persoalan lebih mendalam adakah ini sebahagian daripada reformasi tanah jangka panjang atau sekadar gula-gula politik menjelang musim pilihan raya?
Program PANTAS mula diperkenalkan bagi mempercepatkan proses pengukuran dan pemberian geran tanah yang sekian lama tertangguh di Sabah, sebuah negeri dengan sejarah panjang konflik pemilikan tanah, termasuk tanah adat, kawasan rizab dan tuntutan bertindih.
Namun, angka yang diumumkan “puluhan ribu ekar” masih belum disertakan dengan data lengkap tentang lokasi, kategori tanah dan penerima. Tanpa butiran ini, sukar untuk menilai sejauh mana manfaatnya benar-benar sampai kepada rakyat biasa, atau sekadar kepada kelompok yang telah pun memiliki akses kepada maklumat dan jaringan politik.
Dalam isu pemberian tanah persoalan besar ialah:
1. Siapa sebenarnya penerima geran-geran ini, adakah hanya penyokong kuat GRS sahaja?
2. Apakah proses tapisan dan kelayakan yang digunakan?
3. Adakah maklumat ini diumumkan secara terbuka atau hanya dibentang dalam majlis simbolik?
Ketiadaan senarai penerima awam menimbulkan persepsi bahawa program ini mungkin digunakan untuk memperkukuh sokongan politik di kawasan tertentu terutamanya di kawasan luar bandar yang sering menjadi medan tumpuan kempen menjelang pilihan raya.
Dari segi sosial, pemberian geran tanah berpotensi memberi kelegaan kepada ribuan keluarga yang sekian lama menunggu hak milik rasmi. Namun, dalam banyak kes terdahulu di Sabah, tanah yang telah diberi milik sering dijual semula kepada pihak ketiga akibat tekanan ekonomi atau kekurangan sokongan selepas pemberian.
Tanpa pelan susulan yang kukuh seperti bantuan pertanian, pembangunan infrastruktur atau latihan pengurusan tanah hasilnya program ini berisiko menjadi simbolik semata-mata, geran di atas kertas, bukan peningkatan sebenar dalam taraf hidup penerima.
Soalan yang paling sensitif, tetapi tidak boleh dielakkan, mengapa sekarang?
Ketika suhu politik semakin meningkat dan rakyat semakin skeptikal terhadap janji pembangunan, langkah menyerahkan ribuan geran tanah secara serentak pastinya mempunyai kesan politik yang besar. Ia mencipta naratif bahawa kerajaan “mendengar rakyat”, walaupun realiti di lapangan mungkin jauh berbeza.
Dalam konteks ini, Program PANTAS mungkin berfungsi lebih sebagai strategi komunikasi politik berbanding dasar pembaharuan struktur tanah yang sebenar.
Jika kerajaan benar-benar mahu membuktikan keikhlasan program ini, langkah pertama ialah membuka data penerima kepada umum dan membenarkan pemantauan bebas oleh masyarakat sivil serta media.
Tanah adalah hak rakyat, bukan alat untuk mengekalkan kuasa. Ketelusan akan menentukan sama ada PANTAS dikenang sebagai dasar bersejarah atau sekadar satu lagi episod pendek dalam kitaran politik Sabah.
Program PANTAS mungkin lahir daripada niat baik tetapi keberkesanannya bergantung pada dua perkara iaitu kejujuran pelaksanaan dan kejelasan tujuan. Tanah boleh menjadi asas pembangunan, atau alat politik.
Dan di Sabah, garis pemisah antara keduanya sering kali terlalu kabur.
Comments
Post a Comment